Bireysel Emeklilik Sistemi’nde yaşanan gelişmeler ve yatırım fonlarının tasfiye edilmesi sonrası katılımcı sayısındaki değişim gündeme geldi. BES Uzmanı Zeynep Candan Aktaş’ın Emeklilik Gözetim Merkezi (EGM) verilerinden derlediği bilgilere göre, fon tasfiyelerinin ardından sistemden yoğun çıkış yaşandığı yönündeki iddialara rağmen gönüllü BES’te katılımcı sayısı yükseldi.
18 Eylül haftasında 10 milyon 362 bin 432 olan katılımcı sayısı, 2 Ekim haftasında 10 milyon 378 bin 210’a ulaştı. Böylece yaklaşık iki haftada sisteme net 15 bin 778 kişi eklendi.
BES’TEN ERKEN ÇIKANLARI KESİNTİ BEKLİYOR
Sistemden ayrılmayı düşünenlerin, birikimlerini çekmeden önce kesinti ve devlet katkısı şartlarını dikkate alması gerekiyor. Aktaş’ın paylaştığı bilgilere göre, BES’te üç yılı tamamlamadan ayrılan katılımcıların giriş aidatı ve yönetim gider kesintileri 14 bin TL’yi aşabiliyor. Daha önce yapılan kesintiler bu tutardan düşülürken, katılımcılar devlet katkısı alamıyor. Getiriler üzerinden ise yüzde 15 stopaj uygulanıyor.
SİSTEMDE KALINAN SÜRE DEVLET KATKISINI BELİRLİYOR
BES’te geçirilen süre uzadıkça devlet katkısından yararlanma oranı artıyor. Üç yılı tamamlayan katılımcılar devlet katkısının yüzde 15’ini almaya hak kazanırken, getirileri üzerinden yüzde 15 stopaj kesiliyor. Bu aşamada giriş aidatı ve yönetim gider kesintisi uygulanması da mümkün olabiliyor.
Beş yılı tamamlayan katılımcılar için giriş aidatı ve yönetim gider kesintisi yapılmadığı, daha önce alınan bazı kesintilerin ise iade edilebildiği belirtiliyor. Bu grupta devlet katkısından yararlanma oranı yüzde 15 olurken, stopaj yüzde 15 olarak uygulanıyor.
Altı yılını dolduranların devlet katkısı hakkı yüzde 35’e yükseliyor. Bu katılımcılardan giriş aidatı ve yönetim gider kesintisi alınmazken, kesinti iadesi de mümkün olabiliyor. Getiriler üzerinden yüzde 15 stopaj uygulanıyor.
10 YIL VE 56 YAŞ ŞARTI ÖNEMLİ
BES’te 10 yılı tamamlayan ancak 56 yaşını doldurmayan katılımcılar, devlet katkısının yüzde 60’ını alabiliyor. Bu grupta giriş aidatı ve yönetim gider kesintisi uygulanmazken, kesinti iadesi imkanı da bulunabiliyor. Getiriler üzerinden alınan stopaj ise yüzde 10’a düşüyor.
Hem sistemde 10 yılını dolduran hem de 56 yaş şartını sağlayan katılımcılar, devlet katkısının tamamını almaya hak kazanıyor. Bu grupta stopaj oranı yüzde 5 olarak uygulanırken, giriş aidatı ve yönetim gider kesintisi yapılmıyor; daha önce alınan kesintiler için iade söz konusu olabiliyor.
