İstanbul Maltepe’de 7 katlı bir binanın alt 3 katının çökmesi, bina güvenliği ve kentsel dönüşüm tartışmalarını yeniden gündeme taşıdı. Olayın ardından vatandaşların en çok merak ettiği konuların başında ise "Oturduğum bina riskli mi?" sorusu geldi.
Binalarıyla ilgili resmi risk kaydı bulunup bulunmadığını öğrenmek isteyen vatandaşlar, bazı bilgilere e-Devlet üzerinden ulaşabiliyor.
E-DEVLET'TEN RİSK KAYDI NASIL KONTROL EDİLİR?
E-Devlet'e T.C. kimlik numarası ve şifreyle giriş yaptıktan sonra Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü'nün "Tapu Bilgileri Sorgulama" hizmetine girilerek taşınmaza ilişkin kayıtlar incelenebiliyor.
Binayla ilgili 6306 sayılı Kanun kapsamında daha önce resmi bir risk tespiti yapılmışsa, tapu kayıtlarında "Riskli Yapı" şeklinde bir şerh veya beyan görülebiliyor.
Bunun yanında Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı'nın riskli yapı tespitiyle ilgili hizmetleri üzerinden de devam eden süreçlere ilişkin bilgi alınabiliyor.
Ancak burada önemli bir ayrıntı bulunuyor.
TAPUDA "RİSKLİ YAPI" KAYDI YOKSA BİNA GÜVENLİ Mİ?
E-Devlet veya tapu kayıtlarında herhangi bir risk şerhi görülmemesi, yapının depreme dayanıklı olduğu anlamına gelmiyor.
Bu kayıtlar, esas olarak bina hakkında daha önce resmi bir risk tespiti yapılıp yapılmadığı konusunda bilgi veriyor. Bir yapının deprem güvenliğinin belirlenmesi için ise teknik inceleme gerekiyor.
Binanın taşıyıcı sistemi, beton kalitesi, donatıların durumu ve zeminin özellikleri mühendislik çalışmalarıyla değerlendirilmeden yalnızca tapu kaydına bakılarak güvenli olup olmadığına karar verilemiyor.
BİNADA BU İŞARETLERE DİKKAT
Uzman incelemesinin yerini tutmasa da bazı fiziksel belirtiler yapıdaki olası sorunlar konusunda uyarıcı olabilir.
Kolon ve kirişlerde oluşan belirgin, geniş veya çapraz çatlaklar; betonun dökülerek içerisindeki donatıların ortaya çıkması; demirlerde paslanma ve binada gözle görülür eğilme önemli belirtiler arasında sayılıyor.
Bunun yanı sıra daha önce sorunsuz çalışan kapı ve pencerelerin aniden sıkışması, temel çevresinde zeminde ayrılmalar veya yapıda belirgin şekil değişiklikleri de dikkate alınması gereken işaretler arasında bulunuyor.
Bu tür belirtilerin görülmesi halinde yalnızca gözle yapılan değerlendirmeyle yetinilmemesi gerekiyor.
BİNA İÇİN RİSK TESPİTİ NASIL YAPILIYOR?
Yapısının güvenliğinden şüphe duyan bina sakinleri, yetkili kuruluşlara başvurarak teknik inceleme talep edebiliyor.
6306 sayılı Kanun kapsamında resmi riskli yapı tespiti, Bakanlık tarafından lisanslandırılmış kuruluşlar aracılığıyla gerçekleştiriliyor. İncelemelerde binanın taşıyıcı sistemi ve yapı malzemelerinin durumu teknik yöntemlerle değerlendiriliyor.
Karot alınması, donatıların incelenmesi ve gerekli mühendislik hesaplarının yapılmasıyla yapının mevcut durumu hakkında daha sağlıklı bir değerlendirme ortaya konulabiliyor.
