Türkiye'de emeklilik sisteminde önemli değişiklikler getirmesi planlanan Tamamlayıcı Emeklilik Sistemi (TES), ekonomik koşullar ve sosyal tarafların itirazları nedeniyle yeniden tartışmaların odağına yerleşti.
Orta Vadeli Program ve Cumhurbaşkanlığı planlarında yer alan sistemin hayata geçirilmesi için takvim daralırken, henüz kamuoyuna sunulmuş somut bir yasa taslağının bulunmaması dikkat çekti.
TES'in, mevcut Otomatik Katılım Sistemi'nin işveren katkısıyla desteklenen zorunlu bir ikinci basamak emeklilik modeline dönüştürülmesi hedefleniyor. Ancak çalışanların geçim sıkıntısı ve işverenlerin artan maliyetleri, düzenlemenin önündeki en büyük engeller arasında gösteriliyor.
İŞÇİLER MAAŞ KESİNTİSİNE TEPKİLİ
Sisteme yönelik en büyük itirazlardan biri çalışanlardan geliyor. Mevcut ekonomik koşullarda maaşlardan yüzde 3 oranında yeni bir kesinti yapılması ihtimali tepkiyle karşılanıyor.
28 bin 75 TL seviyesindeki asgari ücretin, açıklanan açlık sınırının altında kalması nedeniyle çalışan kesiminin yeni bir kesintiyi kaldıracak ekonomik gücünün olmadığı belirtiliyor.
Yüzde 3'lük TES kesintisinin uygulanması halinde net asgari ücretin yaklaşık 27 bin TL seviyesine gerileyeceği hesaplanıyor.
İŞVERENLER DE EK YÜK İSTEMİYOR
TES'e ilişkin çekinceler yalnızca çalışanlarla sınırlı değil. İşverenler de yüksek prim maliyetleri nedeniyle sisteme mesafeli yaklaşıyor.
SGK ve işsizlik sigortası primleriyle birlikte işveren üzerindeki mevcut maliyetin yüksek olduğu, TES kapsamında getirilecek yeni katkı payının özellikle KOBİ'ler ve küçük işletmeler açısından ek yük oluşturacağı ifade ediliyor.
İş dünyası temsilcileri, yeni prim yüklerinin kayıt dışı istihdamı artırabileceği ve işletmelerin mali yapısını daha da zorlayabileceği görüşünde.
TASLAK HALA ORTADA YOK
TES'in ilk olarak 2024 yılında hayata geçirilmesi planlanmış, ancak süreç daha sonra 2025 ve 2026 yıllarına ertelenmişti. Buna rağmen sistemin nasıl uygulanacağına ilişkin kapsamlı bir yasa teklifinin henüz ortaya çıkmaması, düzenlemenin yeniden ertelenebileceği yönündeki tartışmaları artırdı.
TBMM'nin ekim ayında başlayacak yoğun bütçe gündemi de TES düzenlemesinin kısa sürede yasalaşmasını zorlaştıran unsurlar arasında gösteriliyor.