Bilim dünyası, deniz canlılarında görülen bir virüsün insanlara sıçrayarak ciddi göz hastalıklarına neden olabildiğini ortaya koydu. Çin’de tespit edilen ve kısa sürede dikkatleri üzerine çeken bu yeni tablo, görme kaybına kadar ilerleyebilen etkileri nedeniyle küresel bir tehdit olarak değerlendiriliyor.
Nature Microbiology dergisinde yayımlanan araştırmaya göre, normalde karides ve balık gibi su canlılarını enfekte eden CMNV virüsü, insanlarda “kalıcı oküler hipertansiyon viral anterior üveit” olarak adlandırılan bir hastalıkla ilişkilendirildi. Bu rahatsızlık, göz içinde basınç artışı ve şiddetli iltihaplanmayla ortaya çıkıyor ve ilerleyen vakalarda kalıcı görme kaybına neden olabiliyor.
Çin genelinde nedeni açıklanamayan göz vakalarındaki artış üzerine başlatılan araştırmada, standart testlerin sonuç vermemesi üzerine göz dokularından örnekler alındı. Elektron mikroskobu incelemeleri, virüsün doğrudan göz dokusunda yerleştiğini ortaya koydu. Genetik analizler ise tespit edilen virüsün deniz canlılarındaki türle büyük ölçüde örtüştüğünü gösterdi.
Uzmanlar, bu bulgunun su canlılarından insanlara geçen ilk spesifik göz hastalığı olarak tıp literatürüne girdiğine dikkat çekiyor. 2022-2025 yılları arasında incelenen 70 hastanın dokularında, sağlıklı bireylerde görülmeyen virüs parçacıklarının bulunması, hastalıkla virüs arasındaki bağı güçlendirdi.
Laboratuvar çalışmalarında virüsün memeliler üzerinde de etkili olduğu görüldü. Deneylerde enfekte edilen hayvanlarda benzer göz bulgularının ortaya çıkması, virüsün yalnızca taşınmadığını, doğrudan hastalığa yol açtığını ortaya koydu.
Araştırmada hastaların yaşam alışkanlıkları da incelendi. Vakaların önemli bölümünde çiğ deniz ürünlerinin tüketildiği ya da bu ürünlerin koruyucu ekipman kullanılmadan işlendiği belirlendi. Uzmanlar, özellikle çiğ tüketim ve hijyen eksikliğinin bulaşma riskini artırdığı uyarısında bulundu.
Virüsün farklı coğrafyalarda ve çok sayıda deniz canlısı türünde tespit edilmesi, riskin bölgesel olmadığını ortaya koyuyor. Antarktika’dan Amerika kıtasına kadar geniş bir yayılım alanı bulunan virüsün, uygun koşullarda yeni vakalara yol açabileceği değerlendiriliyor.