Dervişoğlu, raporun Cumhuriyet’in 103 yıllık kazanımlarını ve Türkiye’nin üniter yapısını hedef aldığını savunarak, metnin “terör örgütü elebaşının dili ve aklıyla kaleme alındığını” ileri sürdü. Raporda yer alan bazı ifadelerin Türkiye Cumhuriyeti’ni “etnik toplulukların toplamı” gibi gösterdiğini iddia eden Dervişoğlu, bunun ulus devlet anlayışını tartışmaya açtığını söyledi.
Raporda geçen “Türkler, Kürtler, Araplar ve diğer kardeş halklar” ifadesine tepki gösteren Dervişoğlu, Türkiye Cumhuriyeti vatandaşlarının tek bir millet olduğunu vurguladı. “Türkiye Cumhuriyeti’ni kuran Türkiye halkına Türk milleti denir” sözünü hatırlatarak, devletin vatandaşların onur ve gururunu etnik kökenine göre koruyamayacağını dile getirdi.
Dervişoğlu, raporun terör örgütü mensuplarına yönelik dolaylı bir af ve toplumsal bütünleşme sürecinin önünü açtığını savundu. Sürece dahil olanlar için “özel bir cezasızlık zırhı” talep edildiğini öne sürerek, “Hiçbir zırh, ihanetle hesaplaşmamızın önüne engel koyamaz” dedi.
Terörle mücadele döneminin satır aralarında küçümsendiğini ileri süren Dervişoğlu, 40 yıllık mücadelenin görmezden gelindiğini ifade etti.
Komisyon raporunda yerel yönetimlerin güçlendirilmesine ilişkin vurguların da dikkat çekici olduğunu belirten Dervişoğlu, bunun uzun vadede anayasal vatandaşlık tanımı ve yerel özerklik tartışmalarına zemin hazırlayabileceğini savundu. “Devletler bir günde bölünmez; önce kavramlar, sonra zihinler, sonra haritalar bölünür” diyen Dervişoğlu, raporun bu sürecin ilk adımı olduğunu iddia etti.
Benzer süreçlerin Irak, Suriye, Lübnan ve Balkanlar’da yaşandığını belirten Dervişoğlu, Türkiye’de de “kimlik siyasetini kurumsallaştıran ve merkezi devleti zayıflatan” bir modelin dayatıldığını öne sürdü.
Konuşmasının sonunda vatandaşlara seslenen Dervişoğlu, söz konusu sürecin karşısında olacaklarını belirterek, “Herkesi aklını başına almaya ve Cumhuriyet’in değerlerine sahip çıkmaya davet ediyorum” çağrısında bulundu.
