Araştırmada 246 sistematik derleme ile alkol bağımlılığına ilişkin 49 çalışma incelendi. Kumar bağımlılığıyla bağlantılı 75 farklı parametre üzerinden yapılan değerlendirmede, oyun oynama bozukluğunun bu faktörlerin yüzde 69,3'ünde klinik kanıtlarla örtüştüğü bildirildi.
DOPAMİN VE KONTROL KAYBI ÖNE ÇIKIYOR
Çalışmada özellikle dürtü kontrolü, kalıtsal yatkınlık ve beyindeki kimyasal tepkiler açısından oyun bağımlılığı ile kumar bağımlılığı arasında dikkat çekici benzerlikler bulunduğu aktarıldı.
Araştırmacılar, oyunlardaki ödül mekanizmasının kişide tekrar oynama isteğini güçlendirebildiğini ve bunun kumardaki ödül beklentisiyle benzer nörolojik süreçleri harekete geçirebildiğini belirtti. Analize göre oyun oynama bozukluğu ile kumar bağımlılığının temel mekanizmalarının yüzde 98,9 oranında benzerlik gösterdiği ifade edildi.
Çalışmada kompulsif cinsel davranış bozukluğu ile kumar bağımlılığı arasındaki benzerlik yüzde 89,7, tıkınırcasına yeme bozukluğu ile kumar bağımlılığı arasındaki benzerlik ise yüzde 84,9 olarak hesaplandı.
OYUN OYNAMAK TEK BAŞINA BAĞIMLILIK ANLAMINA GELMİYOR
Araştırmacılar, uzun süre oyun oynamanın tek başına bağımlılık olarak değerlendirilmemesi gerektiğinin altını çizdi. Dünya Sağlık Örgütü'nün tanı sisteminde yer alan oyun oynama bozukluğunda temel ölçütün yalnızca ekran başında geçirilen süre olmadığı belirtildi.
Oyun oynamanın kişinin uyku, beslenme, eğitim, iş ve sosyal yaşam gibi temel sorumluluklarının önüne geçmesi, kontrolün kaybedilmesi ve olumsuz sonuçlara rağmen davranışın sürdürülmesi hastalığın önemli göstergeleri arasında yer alıyor. Bu durumun tanı kapsamında değerlendirilebilmesi için belirtilerin genellikle en az 12 ay boyunca devam etmesi gerekiyor.
UZMANLARDAN ERKEN MÜDAHALE UYARISI
Flinders Üniversitesi'nden Prof. Zsolt Demetrovics, bağımlılığın yalnızca alkol veya uyuşturucu gibi maddelerle sınırlı olmadığını belirterek bazı davranışların da kontrol edilmesi güç ve zarar verici hale gelebileceğini ifade etti.
Araştırmacı Dr. Andrea Czakó ise utanç ve davranışın bağımlılık olarak görülmemesinin kişilerin destek aramasını geciktirebildiğine dikkat çekti.
