Kamuoyunda tartışmalara neden olan ve Türk Ceza Kanunu’nun 299. maddesinde düzenlenen Cumhurbaşkanına hakaret suçunun yürürlükten kaldırılması amacıyla sunulan teklif, Meclis gündemine taşındı.
2024 VERİLERİ DİKKAT ÇEKİYOR
Teklifte, yalnızca 2024 yılında Cumhurbaşkanına hakaret suçunu da içeren TCK 299-301 maddeleri kapsamında 9 bin 986 kamu davası açıldığı, bunların 1.779’unda mahkûmiyet kararı verildiği belirtildi.
Adalet Bakanlığı istatistiklerine göre ise aynı maddeler kapsamında 2024 yılında toplam 56 bin 459 dosyada işlem yapıldı. Şüpheli sayısı 55 bin 354 olurken, bunların 25 bin 33’ü 2024 yılı içinde açılan dosyalardan oluştu.
“PARTİLİ CUMHURBAŞKANLIĞI” VURGUSU
Teklifin gerekçesinde, Cumhurbaşkanına hakaret suçunun ayrı bir suç tipi olarak düzenlenmesinin eşitlik ilkesine aykırı olduğu ifade edildi. Kanun koyucunun, düzenlemeyi ihdas ederken makamın saygınlığının ve cumhurbaşkanının tarafsızlığına yönelik toplumsal kanaatin korunmasını amaçladığı hatırlatıldı.
Ancak 2017 referandumuyla birlikte “partili cumhurbaşkanlığı” sistemine geçildiği, bu durumun cumhurbaşkanlığının tarafsızlığı anlayışıyla çeliştiği savunuldu. Gerekçede, 2017 sonrasında söz konusu suç kapsamında açılan soruşturma ve davalarda ciddi artış yaşandığı, on binlerce dosyada binlerce kişinin hapis cezasına mahkûm edildiği vurgulandı.
YURTDIŞINDAKİ UYGULAMALAR
Teklif metninde, Türkiye’nin kurucu üyesi olduğu Avrupa Konseyi ülkelerindeki uygulamalara da dikkat çekildi. Birçok ülkede devlet başkanına hakaret suçunun ya tamamen kaldırıldığı ya da fiilen uygulanmadığı belirtildi.
Örneğin; Macaristan’da 1994’te, Çek Cumhuriyeti’nde 1998’de bu suçun kaldırıldığı; Avusturya’da ise 1975’ten bu yana uygulanmadığı ifade edildi. Hollanda’da kral ve ailesine yönelik hakaret suçu düzenlemesi bulunmasına rağmen 1960’tan bu yana uygulanmadığı; İspanya, Romanya, Portekiz ve Belçika’da da benzer bir durumun söz konusu olduğu aktarıldı.
Ayrıca, çok sayıda sivil toplum kuruluşu, aydın, yazar ve gazetecinin TCK 299. maddenin kaldırılması için kampanyalar düzenlediği ve çağrılarda bulunduğu hatırlatıldı. Gerekçede, söz konusu düzenlemenin Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’nin 10. maddesi ile Anayasa’nın 26. ve 90. maddelerine aykırı olduğu savunuldu.
CHP tarafından sunulan kanun teklifinin yasalaşması halinde, Cumhurbaşkanına hakaret suçu kanun metninden çıkarılacak. Teklif, ilgili Komisyon’a sevk edildi.
