Gündem

1 Ağustos'ta yeni dönem başlıyor: Alışverişte kurallar değişiyor

Ticaret Bakanlığı'nın 1 Ağustos'ta yürürlüğe girecek yeni yönetmeliğiyle e-ticarette tüketiciyi koruyacak önemli değişiklikler hayata geçiyor. Sahte kullanıcı yorumları, gerçeği yansıtmayan indirim kampanyaları, gizli influencer reklamları ve yapay zekâ ile hazırlanan aldatıcı içerikler artık daha sıkı kurallara tabi olacak.

Ticaret Bakanlığı, dijital ticaret ve reklamcılık alanında tüketiciyi korumaya yönelik kapsamlı bir düzenlemeyi yürürlüğe koyuyor. 1 Ağustos 2026'dan itibaren uygulanacak yönetmelik; e-ticaret platformlarından sosyal medya reklamlarına, tüketici yorumlarından çevresel iddialara kadar birçok alanda yeni yükümlülükler getiriyor.

Yeni düzenlemeyle birlikte ilk kez "tüketici değerlendirmesi", "sosyal medya etkileyicisi" ve "çevresel beyan" gibi kavramlar hukuki çerçeveye kavuşturuldu.

Yönetmeliğin dikkat çeken maddelerinden biri de indirimli satışlara yönelik oldu. Buna göre bir ürünün indirim öncesi fiyatı belirlenirken, kampanyadan önceki son 10 gün içinde uygulanan en düşük fiyat esas alınacak.

Bu uygulamayla fiyatların önce yükseltilip ardından yüksek oranlı indirim yapılmış gibi gösterilmesinin önüne geçilmesi hedefleniyor.

E-ticaret sitelerinde yer alan ürün değerlendirmeleri de yeni dönemde daha sıkı denetlenecek. Platformlar, yayımlanan yorumların gerçek bir satın alma deneyimine dayandığını doğrulayan sistemler kurmakla yükümlü olacak.

Ayrıca yorumların seçilerek öne çıkarılması veya sıralamalarının değiştirilmesi yoluyla tüketicinin yanıltılmasına da izin verilmeyecek.

Sosyal medya fenomenleri ve içerik üreticilerinin reklam paylaşımlarına ilişkin kurallar da yönetmelik kapsamına alındı.

Buna göre influencer'lar, ticari iş birliklerini açık ve anlaşılır şekilde belirtmek zorunda olacak. Gizli reklam niteliğindeki paylaşımlar için yaptırımlar uygulanabilecek.

Yapay zekâ teknolojisi kullanılarak hazırlanan reklam içerikleri de yeni kuralların kapsamına girdi.

Görsel, ses veya videoların tüketiciyi yanıltacak ya da gerçeğe aykırı bir algı oluşturacak şekilde hazırlanmasına izin verilmeyecek.

Ürünlerde kullanılan "karbon nötr", "geri dönüştürülebilir", "çevre dostu" veya benzeri çevresel ifadeler de artık bilimsel verilerle desteklenmek zorunda olacak.

İşletmeler, bu tür iddiaları güncel ve doğrulanabilir kanıtlarla ispat edemediği takdirde söz konusu beyanları kullanamayacak.

Yönetmelikle birlikte takviye edici gıdalarda karşılaştırmalı reklamlara ilişkin yasak kaldırıldı. Ancak yapılacak karşılaştırmaların dürüst rekabet ilkelerine uygun olması ve objektif, doğrulanabilir verilere dayanması şartı korunacak.