Hürriyet yazarı Noyan Doğan, bir okurunun 18 yaşından küçük çocuklarının aile işletmesinde sigortalı gösterilmesiyle ilgili sorusunu yanıtladı. Doğan, özellikle emeklilik amacıyla yapılan bu işlemlerde dikkat edilmesi gerektiğini belirtti.
Mevcut uygulamaya göre 18 yaşından önce yapılan sigortalılık, emeklilik yaşının veya sigortalılık süresinin daha erken başlamasını sağlamıyor. Buna karşın, bu dönemde gerçekten çalışılarak ödenen primler prim gün sayısına dahil ediliyor.
Çalışma hayatında 15 yaşını tamamlayanlar “genç işçi”, 14 yaşını doldurmuş ancak 15 yaşını tamamlamamış kişiler ise belirli şartlarla “çocuk işçi” kapsamında değerlendiriliyor. 15 yaşını doldurmamış çocukların çalıştırılması ise genel olarak yasaklanıyor.
Aile işletmelerinde çalışan küçüklerin sigortalılığı açısından da özel kurallar bulunuyor. SGK düzenlemelerine göre, gerekli şartlar yerine getirilmeden aile işyerinde çalışan küçüklerin sigortalı sayılması mümkün değil.
Noyan Doğan, çalışmayan bir çocuğun yalnızca ileride daha erken emekli olması amacıyla sigortalı gösterilmesinin hukuki sorunlara yol açabileceği uyarısında bulundu.
İşçi statüsünde emeklilik için 7200, Bağ-Kur kapsamında ise 9000 prim gününün tamamlanması gerekiyor. Dolayısıyla 18 yaşından önceki birkaç yıllık dönemde prim kazanılması, tek başına erken emeklilik anlamına gelmiyor.
Doğan ayrıca, SGK tarafından gerçekte çalışılmadığının tespit edilmesi halinde işlemlerin ciddi sonuçları olabileceğini belirtti. Buna göre emeklilik hakkı iptal edilebiliyor, ödenen emekli aylıkları faiziyle geri istenebiliyor ve sağlık hizmetlerinden yararlanma konusunda da yaptırımlar gündeme gelebiliyor.
İşyerinde mevzuata aykırı şekilde 18 yaşından küçük işçi çalıştırıldığının tespit edilmesi halinde işveren açısından da idari ve cezai yaptırımlar uygulanabiliyor.
