Adalet Komisyonu üyeleri İyi Parti Genel Başkan Yardımcısı ve Afyonkarahisar Milletvekili Hakan Şeref Olgun ile İyi Parti TBMM Grup Başkanvekili ve Antalya Milletvekili Uğur Poyraz’ın imzasını taşıyan muhalefet şerhi, komisyon raporuna eklendi.
Şerhte, itirazların yalnızca teklifin bazı maddelerine yönelik olmadığı belirtilerek, düzenlemenin adına, hazırlanış yöntemine, dayandığı siyasi kabullere, genel gerekçesine ve tüm hükümlerine karşı çıkıldığı ifade edildi.
İyi Parti, terör örgütünün silahsızlandırılmasının devletin temel görevlerinden biri olduğunu ancak bunun geçmişte işlenen suçların cezasız bırakılması anlamına gelmeyeceğini vurguladı. Şerhte, "Terör örgütü silah bırakabilir fakat Türkiye Cumhuriyeti Devleti devlet olma vasfını bırakamaz" ifadelerine yer verildi.
Muhalefet şerhinde, teklifin bazı düzenlemelerinin belirli sürelerin sonunda soruşturma ve kovuşturmaların ortadan kalkmasına, kesinleşmiş cezaların fiilen çekilmeden infaz edilmiş sayılmasına ve mahkumiyetlerden kaynaklanan bazı hak yoksunluklarının erken sona ermesine imkan tanıdığı belirtildi.
Özellikle teklifin 6’ncı maddesinin kesinleşmiş mahkumiyetlerin infazını 5 veya 10 yıl ertelediği, sürenin sonunda ise cezaların infaz edilmiş kabul edilmesini öngördüğü kaydedildi. İyi Parti, bu düzenlemenin sonuçları bakımından "koşullu özel af" niteliği taşıdığını ileri sürdü.
Şerhte ayrıca, özel af için Anayasa’nın 87’nci maddesinde öngörülen nitelikli çoğunluk şartının farklı kavramlarla aşılmaya çalışılamayacağı belirtildi.
İyi Parti, teklifin 7’nci maddesiyle Cumhurbaşkanı Yardımcısı başkanlığında oluşturulması planlanan Kurulun yetkilerine de itiraz etti.
Şerhte, Adalet, Dışişleri, İçişleri ve Milli Savunma bakanları ile Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreteri, MİT Başkanı ve MGK Genel Sekreteri’nden oluşacak yapının tamamen yürütme ağırlıklı olduğu belirtildi.
Teklifin geçmiş suçlara ilişkin bazı soruşturmaları bu kurulun iznine bağladığı, yargı süreçleri üzerinde etkili olabilecek düzenlemeler içerdiği ve süreçte görev alan kişilere geniş sorumsuzluk alanı tanıdığı ileri sürüldü. İyi Parti, bu düzenlemelerin bir arada değerlendirilmesiyle "yürütmenin belirleyici olduğu istisnai bir ceza adaleti rejimi" oluşturulmak istendiğini ifade etti.
Muhalefet şerhinde, teklifin en önemli sorunlarından birinin mağdur ile fail arasındaki dengenin bozulması olduğu belirtildi.
Fail açısından çeşitli başvuru ve ceza kolaylığı mekanizmaları oluşturulduğu ifade edilen şerhte, şehit yakınları, gaziler ve terör mağdurları için bilgi alma, itiraz, tazminat, hakikat veya yeni sosyal hak mekanizmalarına yer verilmediği kaydedildi.
İyi Parti ayrıca, şehit aileleri ve gazileri temsil eden kuruluşların, terör mağdurlarının, akademisyenlerin ve güvenlik alanındaki uzmanların komisyon çalışmalarına yeterince dahil edilmediğini ileri sürdü.
Şerhte, Adalet Komisyonu’ndaki görüşmelerin yaklaşık 17 saat sürdüğü, muhalefet şerhlerinin hazırlanması için ise yalnızca iki saat süre verildiği belirtildi.
Bu yöntemin muhalefetin denetim hakkını daralttığı ileri sürülürken, yeterli salon sağlanmaması, bazı milletvekillerinin toplantıya erişimde bekletilmesi, görüşmelerin canlı yayınlanmaması, uzman ve mağdur katılımının sınırlı tutulması ile bilgi ve belge taleplerinin karşılanmaması da eleştirildi.
İyi Parti, alt komisyon ve Anayasa Komisyonu kurulması yönündeki taleplerin de kabul edilmediğini belirtti.
Muhalefet şerhinde, teklifin Anayasa’nın başta 2, 3, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 14, 36 ve 138’inci maddeleri olmak üzere birçok hüküm açısından aykırılıklar içerdiği ileri sürüldü.
Teklifin başlığında yer alan "dayanışma ve toplumsal bütünleşme" amacının aksine, PKK/KCK ve bağlantılı yapılarla ilişkilendirilen kişiler için soruşturma, kovuşturma, infaz ve hak yoksunluğu alanlarında olağan hukuk sisteminin dışında ayrı bir düzenleme oluşturduğu ifade edildi.
Şerhte, "Terörün sona ermesi Türkiye’nin ortak menfaatidir. Ancak silahsızlanma, geçmişte işlenen suçların hesabını ortadan kaldırmaz. Terörist silahını bırakmalı ve işlediği suçun cezasını da çekmelidir" görüşüne yer verildi.
İyi Parti’nin muhalefet şerhinde, PKK/KCK ve bağlantılı yapılar tarafından şehit edilen 7 bin 563 asker, polis, korucu ve sivilin isimleri ile şehit oldukları tarih ve yerlere de yer verildi.
Şerhin bu bölümünün şehitlerin aziz hatırasına, ailelerine ve terör mağdurlarına ithaf edildiği belirtilirken, kamuya açık kaynaklarda yer alan isimlerin kayıt altına alındığı ifade edildi.
İyi Parti, sonuç bölümünde ise kanun teklifine yönelik muhalefetinin bütün maddeleri kapsadığını vurgulayarak, düzenlemeye ilişkin sert eleştirilerini sürdürdü.
