Düşük gelirli ailelerin ekonomik koşullarını iyileştirmeyi amaçlayan vatandaşlık maaşı uygulamasına ilişkin hazırlıklar sürüyor. Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı öncülüğünde yürütülen Gelir Tamamlayıcı Aile Destek Sistemi ile ihtiyaç sahibi hanelere düzenli destek sağlanması hedefleniyor.
Yaklaşık 1,5 trilyon liralık bütçeyle hayata geçirilmesi planlanan modelin ilk aşamada 2,5 milyon haneyi kapsaması öngörülüyor. Uygulamanın pilot bölgelerde başlatılması, ardından 2027 yılı içerisinde Türkiye genelinde yaygınlaştırılması planlanıyor.
HANE GELİRİ BELİRLEYİCİ OLACAK
Taslak çalışmalarda vatandaşlık maaşından yararlanacak ailelerin belirlenmesinde hane gelirinin temel kriterlerden biri olması öngörülüyor. Haberde yer alan bilgilere göre, hane gelirinin 23 bin 552 lira olarak belirtilen en düşük emekli aylığının altında olması şartı üzerinde duruluyor.
Destek miktarının bütün aileler için aynı olmayacağı, hanelerin ekonomik koşulları ve ihtiyaçları doğrultusunda farklı yardım modellerinin uygulanacağı belirtiliyor. Ancak gelir sınırı ve başvuru koşullarına ilişkin nihai düzenlemenin resmiyet kazanması gerekiyor.
DESTEKLER BÖLGESEL İHTİYAÇLARA GÖRE ŞEKİLLENECEK
Vatandaşlık maaşı kapsamında sağlanacak yardımların, illerin yaşam maliyetleri ve bölgesel ihtiyaçlar dikkate alınarak belirlenmesi planlanıyor.
İstanbul ve Ankara gibi büyükşehirlerde kira desteğinin ön plana çıkması beklenirken, kış şartlarının ağır geçtiği Ağrı ve Kars gibi illerde ısınma ve elektrik giderlerine yönelik yardımların öncelikli olması gündemde. Kırsal bölgelerde ise gıda ve temel tüketim ürünlerine yönelik desteklerin ağırlık kazanması öngörülüyor.
Sürekli bakıma ihtiyaç duyan bireylerin, kronik hastaların ve yalnız yaşayan yaşlıların bulunduğu hanelerin de destek değerlendirmelerinde öncelikli gruplar arasında yer alması planlanıyor.
YARDIMLAR TEK KARTTA TOPLANACAK
Sistemin dijital altyapı üzerinden yürütülmesi ve hak sahiplerinin mevcut kamu verileri aracılığıyla belirlenmesi hedefleniyor. Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakıflarının veri tabanının SGK, Gelir İdaresi Başkanlığı ve Tapu ve Kadastro kayıtları gibi kaynaklarla entegre çalışması planlanıyor.
Taslakta yer alan modele göre, destek almaya hak kazanan vatandaşlara özel bir yardım kartı verilmesi ve farklı desteklerin bu kartta birleştirilmesi öngörülüyor. Kart bakiyesinin bir bölümünün nakit olarak çekilebilmesi, kalan kısmının ise anlaşmalı noktalarda gıda ve temizlik ürünleri gibi temel ihtiyaçların karşılanmasında kullanılabilmesi üzerinde duruluyor.
Hanelerin gelir durumunun elektronik ortamda düzenli olarak takip edilmesi, belirlenen koşulları artık karşılamayan ailelerin desteklerinin yeniden değerlendirilmesi de planlanan uygulamalar arasında bulunuyor.
İLK ÖDEMELER NE ZAMAN YAPILACAK?
Vatandaşlık maaşı uygulamasında ilk ödemelerin 2027 yılının ilk çeyreğinde başlaması hedefleniyor. Pilot uygulamanın yapılacağı illerin ise 2026 yılının sonuna kadar belirlenmesi planlanıyor.
Başvuru sürecinin, hazırlıkları devam eden yasal düzenlemenin ardından e-Devlet ve Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakıfları üzerinden yürütülmesi öngörülüyor. Sistemin 81 ilde uygulanması hedeflense de kesin başvuru şartları, destek tutarları ve ödeme takvimi için resmi açıklamaların yapılması bekleniyor.
