Dizanteriye yol açan Shigella bakterisinin bulaşma yollarına ilişkin araştırmalar, cinsel temas kaynaklı vakaların giderek daha fazla önem kazandığını ortaya koyuyor. Cambridge Üniversitesi'nden genetikçi Kate Baker, enfeksiyonun son on yılda tedavisi daha zor bir sağlık sorununa dönüştüğüne dikkat çekiyor.
CİNSEL TEMASLA BULAŞMA ARTIYOR
Shigella, enfekte dışkının ağız yoluyla alınmasıyla bulaşıyor. Kirli su ve yiyecekler ile yetersiz el hijyeni, enfeksiyonun yayılmasında önemli rol oynuyor. Hastalığa neden olmak için az sayıda bakterinin yeterli olması da bulaşma riskini artırıyor.
Özellikle eşcinsel ve biseksüel erkekler ile erkeklerle cinsel ilişki yaşayan diğer erkekler arasında cinsel temas kaynaklı bulaşmanın arttığı belirtiliyor. Temmuz ayında yayımlanan araştırmaya göre, 2015-2020 yılları arasında cinsel yolla bulaşmanın yıllık artış hızı, seyahat, gıda ve kreş kaynaklı bulaşmaya kıyasla yüzde 15 daha yüksek gerçekleşti.
Araştırmacılar, toplumda Shigella'nın cinsel temas yoluyla da bulaşabileceğine ilişkin farkındalığın yetersiz olduğuna işaret ediyor.
ANTİBİYOTİK DİRENCİ GİDEREK ARTIYOR
Enfeksiyonla ilgili bir diğer önemli sorun ise antibiyotik direnci. ABD Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezleri (CDC) verilerine göre, antibiyotiklere dirençli Shigella türlerinin oranı 2011'de sıfırken 2023'te yüzde 8,5'e yükseldi.
Uzmanlar, antibiyotiklerin gereksiz veya yanlış kullanılmasının bakterilerde direnç gelişimine katkıda bulunabileceğini belirtiyor. Birden fazla dirençli bakteri varyantının ortaya çıkması, hastaların tedavi sürecini de zorlaştırabiliyor.
Araştırmalarda, cinsel yolla bulaşan Shigella nedeniyle hastaneye yatırılan kişilerin ortalama dört ila beş gün tedavi gördüğü bildiriliyor.
HİJYEN VE KORUNMA ÖNEMLİ
Shigella enfeksiyonlarının çoğu, yeterli sıvı tüketimi ve dinlenmeyle yaklaşık bir hafta içinde iyileşebiliyor. Ancak ağır vakalarda veya gerekli görülen durumlarda hekim kontrolünde antibiyotik tedavisi uygulanabiliyor. Antibiyotik seçiminin, bakterinin direnç durumu dikkate alınarak yapılması önem taşıyor.
Enfeksiyonun yayılmasını önlemek için ellerin sabunla yıkanması, cinsel temas öncesinde ve sonrasında hijyene dikkat edilmesi, cinsel oyuncakların temizlenmesi ve prezervatif gibi bariyer yöntemlerinin kullanılması öneriliyor.
