3-9 Kasım Organ Bağışı Haftası kapsamında Türk Nefroloji Derneği, Türk Yoğun Bakım Derneği ve Organ Nakli Koordinatörleri Derneği tarafından düzenlenen toplantıda Türkiye'deki organ bağışı ve nakil süreçleri ele alındı. Uzmanlar, sağlık alanındaki teknik altyapı ve yetişmiş sağlık personeline rağmen kadavradan organ bağışında istenen seviyeye ulaşılamadığını belirtti.
BAĞIŞÇI BEYANLARI 1 MİLYONA YAKLAŞTI
Türk Nefroloji Derneği Başkanı Prof. Dr. Aydın Türkmen, Türkiye'nin canlı vericiden böbrek naklinde dünya liderleri arasında bulunduğunu ancak kadavradan bağış oranlarının artırılması gerektiğini söyledi.
e-Devlet ve e-Nabız üzerinden organ bağışçısı olma kararının kolaylıkla bildirilebildiğini hatırlatan Türkmen, Temmuz 2025'te devreye alınan sistemin ardından bağışçı beyanlarının üç kat arttığını ve 1 milyona yaklaştığını açıkladı.
Bağış kararının yalnızca dijital ortamda kalmaması gerektiğini vurgulayan Türkmen, aile bireylerinin de bu konuda bilgilendirilmesinin önemine işaret etti.
Türkmen'in paylaştığı verilere göre, 2025 yılında 5 bin 226 organ nakli gerçekleştirilirken 2026'nın ilk 10 ayında bu sayı 4 bin 142'de kaldı. Türkiye'de organ nakli bekleyen 33 bini aşkın hastanın 28 bin 790'ı böbrek ve karaciğer nakline ihtiyaç duyuyor.
BEYİN ÖLÜMÜ KONUSUNDA BİLGİ KİRLİLİĞİ
Türk Yoğun Bakım Derneği Başkanı Prof. Dr. Fethi Gül, kadavradan organ bağışının önündeki önemli engellerden birinin beyin ölümü konusundaki yanlış bilgiler olduğunu belirtti.
Beyin ölümü ile bitkisel hayatın birbirinden tamamen farklı olduğunu vurgulayan Gül, beyin ölümü gerçekleşen kişinin tıbben ve hukuken hayatını kaybettiğini, tanının nakil ekibinden bağımsız uzman hekimler tarafından bilimsel ölçütlerle konulduğunu ifade etti.
Gül, 2026 yılının ilk 10 ayında beyin ölümü tanısı konulan 2 bin 78 kişiden yalnızca 375'inde organ bağışı gerçekleştiğini açıkladı. Bu rakam, yaklaşık yüzde 18'lik bir bağış oranına karşılık geliyor.
Bağış gerçekleşmeyen 1.703 kişi üzerinden yapılan teorik hesaplamada, her bağışçının sekiz kişiye kadar umut olabileceği dikkate alındığında 13 bin 624 kişiye ulaşabilecek bir nakil potansiyeli bulunduğu belirtildi. Ancak bu hesaplamanın tüm kişilerin organ bağışına tıbben uygun olduğu anlamına gelmediği de vurgulandı.
